نوع المستند : مقاله پژوهشی
عنوان المقالة Persian
المؤلفون Persian
در دوران قبل از اسلام، برخی از شاعران در لابلای اشعار خود از تکنیکهای روایی استفاده کردهاند، از جمله تأبّط شرا، که نونيهای با عنوان «صراع مع الغول» در نه بیت و با موضوع اخلاقی- اجتماعی سروده و در آن ضمن ملامت قبيلۀ خود، با روایت یک داستان خیالی، به خودستایی پرداخته است. لذا پژوهش حاضر با تکیه بر شيوۀ توصیفی- تحلیلی، به بررسی عناصر روایی این قصیده پرداخته است. هدف از این مقاله، بررسی مهارت تأبط شرا در اثبات ارزشهای اخلاقی مانند بزرگمنشی، شجاعت و آزادی، با استفاده از سبک روایی است. نتايج این پژوهش نشان میدهد که همۀ عناصر روایی در این قصیده حول محور خودستایی و قدرت ماورایی شاعر میچرخد. شاعر به عنوان شخصیت قهرمان (پروتاگونیست) با توصیف رعبآور از شخصیت دیو (آنتاگونیست) درصدد انتقال تصويری منحصر به فرد از خود به مخاطب است. داستان با زاويۀ دید اول شخص روایت گشته و از پیرنگی منسجم برخوردار است. در صحنهپردازی، بیابان بیآب و علف منطقة رحی بطان که با صفت "صحصحان" متمایز گشته، بیانگر شجاعت بیحد و حصر شاعر و وقوع این رخداد در تاریکنای شب، بر بیداری و هوشیاری او اشاره دارد. گفتگو در این قصیده دو سویه، اما بسامد کاربرد ضمير متکلم، نشان از خودستایی و تمایز شاعر در میان قبیله است. صلحطلبی، ذلت بردگی و قدرت فوق بشری، از درونمایههای اخلاقی، اجتماعی و هنری این قصیده میباشد.
واژگان کليدي: قصیدۀ صراع مع الغول، صعلوک، تأبط شرا، دیو، ساختار روایی، تحیل زبانی.
الكلمات الرئيسية Persian